WAT EEN ONBEKWAAMHEID, HET ARMOEDEBELEID IN ONS LAND

Eén op zeven mensen in dit land leeft onder de Europese armoedegrens. Bij haar aantreden beloofde de regering het inkomen van het armste deel van de bevolking op te trekken tot minstens boven die grens. Het misprijzen van NVA voor het probleem blijkt alleen al in de keuze van diegenen die de partij aanstelde als staatssecretaris voor Armoedebestrijding. Omdat het een kutjob is viel de keuze aanvankelijk op Elke Sleurs, een gynaecologe. Die bakte er absoluut niets van zodat het dossier uiteindelijk terecht kwam op de tafel van Zuhal Demir, een juriste van opleiding. Maar armoede is geen probleem van bijvoegseladvocaatjes, wel van macro-economen en sociologen. Indien men de best geplaatste persoon voor de job had aangesteld dan had men niet naar de kleur van de partijkaart gekeken maar prompt Bea Cantillon voor de job aangesteld. 

Of de twee trutjes op Armoedebestrijding al iets bereikt hebben? Ja hoor, ze zijn erin geslaagd dat het kwart armste mensen in België het zwaarst belast is van alle EU landen. Aan de kust loopt het aantal kinderen dat in armoede leeft al op tot meer dan 25 procent, in Oostende zelfs tot 27 procent. Het is niet door klote minijobs aan te bieden dat men het probleem oplost. Het is ook een kwestie van betaalbare huren, van scholarisatiegraad, van gezinsstructuur, van kinderaantal, enzovoort. En wat doet truttavie Zuhal? Die komt op de buis in de Zevende Dag met een uitgestreken gezicht lullen dat het behalen van de Europese armoedegrens sowieso onhaalbaar zal zijn tegen het einde van de legislatuur. Een kakelende kip met zo weinig ambitie had al lang vakkundig afgeslacht moeten zijn. Heren en dames politici, waarop wachten jullie om die domme kip in de soep te draaien?

0

GRIJS VELDMUISJE AAN POOT VAN DE OLIFANT

In zijn recentste boek "Volwassenen onder elkaar" haalt de Griekse econoom Janis Varoufakis messcherp uit naar de fameuze Eurogroep die – om de eigen banken te redden – de Griekse economie met een kwart deed krimpen. Die groep werd en wordt geleid door de Nederlandse bijvoegseleconoom Jeroen Dijselbloem. Als leerling-bijvoegseleconoom maakte ook onze lilliputter econoom, de Al Bundi van onze regering, Van Overtveldt dus, deel uit van het kransje economische nulliteiten van die Eurogroep. Varoufakis "verwijt de leden van de Eurogroep, waaronder Van Overtveldt, dat ze niet meer zijn dan wat de grijze leden van het politbureau vroeger waren, waar iedereen z'n kaart omhoog hield om kritiekloos akkoord te gaan." Dat is ons grijze muisje in zijn holletje in het verkeerde keelgat (een gaatje) geschoten. Het piept: "Those grey people from Eurogroup were only doing one thing: trying to save your country from collapsing." Hoe durft onze plaatselijke schoenventer schaamteloos zoveel nonsens bijeen te kwijlen nadat hij met de steun van andere onbenullen het Griekse volk met een kwart verarmde!

1

WAAROM WORDEN POPULISTEN STEEDS LUIDER GELOOFD? INLEIDING IN DE SOCIALE DYNAMICA

Telkens een volk zijn welvaart gedurende lange periodes van tien/twaalf jaar of meer ziet afbrokkelen of stagneren, zodat het reëel inkomen van de gezinnen bij hoge werkloosheid eveneens stagneert, komt er een maatschappelijke verandering tot stand die men moeilijk anders kan benoemen dan als een maatschappijcrisis. Dit is het resultaat van een zorgvuldige studie die ik zopas heb beëindigd. Langdurige structurele economische crises zoals de Long Depression (1873-1896), de Great Depression (1929-1945), de Petroleumcrisis (1973-1988) en de Great Recession (dit is Bankencrisis) (2007-nu), werden inderdaad telkens gevolgd door een diepgaande maatschappijcrisis die de samenleving grondig veranderde. Tijdens zulke langdurige structurele economische crises nemen de onzekerheid en het gevoel van onveiligheid van de bevolking toe en brokkelt het geloof van de volk in wat de politieke elite (de machthebbers) hen voorkauwt significant af. Die politieke elite – die in het geheel niet weet hoe persisterende economische crises het best kunnen worden bestreden – houdt niet op de bevolking wijs te maken dat het einde van de tunnel bereikt is, en dit op het eigenste moment dat de armoede van de laagste klassen toeneemt en dat de werkloosheid hoog is.

Omdat het volk geen precies inzicht heeft in de oorzaken van langdurige economische crises zoekt het keer op keer naar een zondebok waardoor de wij-zij tegenstellingen toenemen. Dat soort tegenstellingen – tussen hoofd- en handarbeiders, tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt, tussen de autochtone bevolking en de immigranten, enzovoort – ondermijnt de sociale cohesie. De samenleving begint te verbrokkelen en de vijandigheid tussen de verschillende wij- en zij groepen neemt toe.

In vier korte stukjes probeer ik te beschrijven hoe dit geleid heeft tot vier soorten van samenleving in de geschiedenis van het kapitalisme: (1) de (traditionele) industriële samenleving (1880-1930), (2) de moderne samenleving (1930-1975), (3) de vóór-postmoderne samenleving (1975-2000), en (4) de postmoderne samenleving (2000-nu).

Dat daar zo weinig onderzoek naar werd gedaan heeft te maken met het feit dat, om tot een juist inzicht in de sociale dynamica te komen, men minstens vakkundig onderlegd moet zijn in zowel sociologie, economie, geschiedenis en etnologie. Maar dat soort opleiding, in één studiepakket, wordt nergens gedoceerd – ook niet aan UPenn en de Wharton School waar ik, postuniversitair, een deel van mijn opleiding kreeg. Bovendien helpt het ook onderlegd te zijn in het postmarxisme, iets waar ze in UPenn geen hoge pet van wilden opzetten. De grootste verdienste van Karl Marx was dat hij – ondanks de vele fouten die hij maakte – economische veranderingen steeds aanzag als de voedingsbodem voor maatschappelijke veranderingen.

Wordt vervolgd in wekelijkse afleveringen

27

HOE MOEILIJK KRIJGT TRUMP HET OM DE INLANDSE ECONOMISCHE CRISIS OP TE LOSSEN?

Een serieuze handicap voor Trump blijft dat d e meeste Amerikaanse multinationals (hoofdzakelijk gevestigd aan beide kusten) hoegenaamd geen voorstander zullen zijn van een protectionistische economische politiek. Op hun medewerking hoeft hij niet te rekenen. Maar als hij in de long run zijn aanhang wil behouden of versterken moet hij de crisis wel oplossen. Verwacht kan worden dat hij het spel brutaal zal spelen. Om te kunnen slagen is minstens 3.000 miljard dollar nodig die hij op onortodokse manier moet zien te financieren. In tegenstelling tot Hjalmar Schacht zal hij hierbij niet kunnen werken met "quasi money" – de truuk van Schacht is immers niet voor herhaling vatbaar. Als ik eerder schreef dat hij een beroep zal moeten doen op QE (quantitative easing) dan lijkt dit op het eerste gezicht uitgesloten, al ware het maar dat de FED (de Amerikaanse nationale bank) al voor 4.500 miljard dollar in de economie pompte zonder dat dit de crisis fundamenteel oploste. Zie eerste grafiek.

Maar als Trump, als nieuw bevoorrecht vriendje van Poetin, geen strobreed in de weg legt bij het verdwijnen van de petrodollar bij de oliehandel tussen tussen Rusland en China, dan zullen de Chinezen best bereid zijn hun portefeuille aan Treasury Bonds te … verkopen aan de VS (waarbij ze zich met allerlei bankderivaten zullen indekken tegen de val van de dollar°.

Wie kennis neemt van de "global imbalances" (zie tweede grafiek) zal zien dat er nog gednoeg ruimte blijft (ook opgemerkt door Goldman Sachs) om de QE met minstens nog 500 milard dollar per jaar op te trekken. Dat kan dan worden uitgebouwd door een pak van circa 4000 miljard additionele bankderivaten (met alle risico's van dienst). Trump moet in staat geacht worden een dergelijke gok te wagen. Het gevonden geld kan dan worden gebruikt voor de grote openbare werken die Trump aankondigde. Het is een uiterst brutale (en risicovolle) manier van out of the box financiering die de onzekerheid in de wereld zal doen stijgen van zodra dat de (petro)dollar niet langer de referentiemunt in de rest van de wereld is.

 

4