WAAROM WORDEN POPULISTEN STEEDS LUIDER GELOOFD? INLEIDING IN DE SOCIALE DYNAMICA

Telkens een volk zijn welvaart gedurende lange periodes van tien/twaalf jaar of meer ziet afbrokkelen of stagneren, zodat het reëel inkomen van de gezinnen bij hoge werkloosheid eveneens stagneert, komt er een maatschappelijke verandering tot stand die men moeilijk anders kan benoemen dan als een maatschappijcrisis. Dit is het resultaat van een zorgvuldige studie die ik zopas heb beëindigd. Langdurige structurele economische crises zoals de Long Depression (1873-1896), de Great Depression (1929-1945), de Petroleumcrisis (1973-1988) en de Great Recession (dit is Bankencrisis) (2007-nu), werden inderdaad telkens gevolgd door een diepgaande maatschappijcrisis die de samenleving grondig veranderde. Tijdens zulke langdurige structurele economische crises nemen de onzekerheid en het gevoel van onveiligheid van de bevolking toe en brokkelt het geloof van de volk in wat de politieke elite (de machthebbers) hen voorkauwt significant af. Die politieke elite – die in het geheel niet weet hoe persisterende economische crises het best kunnen worden bestreden – houdt niet op de bevolking wijs te maken dat het einde van de tunnel bereikt is, en dit op het eigenste moment dat de armoede van de laagste klassen toeneemt en dat de werkloosheid hoog is.

Omdat het volk geen precies inzicht heeft in de oorzaken van langdurige economische crises zoekt het keer op keer naar een zondebok waardoor de wij-zij tegenstellingen toenemen. Dat soort tegenstellingen – tussen hoofd- en handarbeiders, tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt, tussen de autochtone bevolking en de immigranten, enzovoort – ondermijnt de sociale cohesie. De samenleving begint te verbrokkelen en de vijandigheid tussen de verschillende wij- en zij groepen neemt toe.

In vier korte stukjes probeer ik te beschrijven hoe dit geleid heeft tot vier soorten van samenleving in de geschiedenis van het kapitalisme: (1) de (traditionele) industriële samenleving (1880-1930), (2) de moderne samenleving (1930-1975), (3) de vóór-postmoderne samenleving (1975-2000), en (4) de postmoderne samenleving (2000-nu).

Dat daar zo weinig onderzoek naar werd gedaan heeft te maken met het feit dat, om tot een juist inzicht in de sociale dynamica te komen, men minstens vakkundig onderlegd moet zijn in zowel sociologie, economie, geschiedenis en etnologie. Maar dat soort opleiding, in één studiepakket, wordt nergens gedoceerd – ook niet aan UPenn en de Wharton School waar ik, postuniversitair, een deel van mijn opleiding kreeg. Bovendien helpt het ook onderlegd te zijn in het postmarxisme, iets waar ze in UPenn geen hoge pet van wilden opzetten. De grootste verdienste van Karl Marx was dat hij – ondanks de vele fouten die hij maakte – economische veranderingen steeds aanzag als de voedingsbodem voor maatschappelijke veranderingen.

Wordt vervolgd in wekelijkse afleveringen

23

HOE MOEILIJK KRIJGT TRUMP HET OM DE INLANDSE ECONOMISCHE CRISIS OP TE LOSSEN?

Een serieuze handicap voor Trump blijft dat d e meeste Amerikaanse multinationals (hoofdzakelijk gevestigd aan beide kusten) hoegenaamd geen voorstander zullen zijn van een protectionistische economische politiek. Op hun medewerking hoeft hij niet te rekenen. Maar als hij in de long run zijn aanhang wil behouden of versterken moet hij de crisis wel oplossen. Verwacht kan worden dat hij het spel brutaal zal spelen. Om te kunnen slagen is minstens 3.000 miljard dollar nodig die hij op onortodokse manier moet zien te financieren. In tegenstelling tot Hjalmar Schacht zal hij hierbij niet kunnen werken met "quasi money" – de truuk van Schacht is immers niet voor herhaling vatbaar. Als ik eerder schreef dat hij een beroep zal moeten doen op QE (quantitative easing) dan lijkt dit op het eerste gezicht uitgesloten, al ware het maar dat de FED (de Amerikaanse nationale bank) al voor 4.500 miljard dollar in de economie pompte zonder dat dit de crisis fundamenteel oploste. Zie eerste grafiek.

Maar als Trump, als nieuw bevoorrecht vriendje van Poetin, geen strobreed in de weg legt bij het verdwijnen van de petrodollar bij de oliehandel tussen tussen Rusland en China, dan zullen de Chinezen best bereid zijn hun portefeuille aan Treasury Bonds te … verkopen aan de VS (waarbij ze zich met allerlei bankderivaten zullen indekken tegen de val van de dollar°.

Wie kennis neemt van de "global imbalances" (zie tweede grafiek) zal zien dat er nog gednoeg ruimte blijft (ook opgemerkt door Goldman Sachs) om de QE met minstens nog 500 milard dollar per jaar op te trekken. Dat kan dan worden uitgebouwd door een pak van circa 4000 miljard additionele bankderivaten (met alle risico's van dienst). Trump moet in staat geacht worden een dergelijke gok te wagen. Het gevonden geld kan dan worden gebruikt voor de grote openbare werken die Trump aankondigde. Het is een uiterst brutale (en risicovolle) manier van out of the box financiering die de onzekerheid in de wereld zal doen stijgen van zodra dat de (petro)dollar niet langer de referentiemunt in de rest van de wereld is.

 

3

KAN TRUMP DE CRISIS VAN HET KAPITALISME OPLOSSEN? JA, MAAR TEGEN WELKE PRIJS!

De wereldwijde crisis van het kapitalisme wortelt in de grenzeloze instabiliteit van het monetair systeem waarbij de petrodollar de richtinggevende basismunt is geworden – een basismunt die in werkelijkheid door niets gedekt is. Al bij de val van Bretton Woods, waarbij de dollar niet langer door goud werd gedekt stelde Henry Kissinger dat de prijs voor de ruwe aardolie te belangrijk was om die door de corrupte Arabische prinsen te laten bepalen. Sindsdien is het overeind houden van de petrodollar de belangrijkste taak van de Amerikaanse overheid.

Met Trump aan het hoofd van het militair industrieel complex is het "Yes, we can" van Obama vervangen door "Let's make America again great". Net als midden de jaren 1930 wil Amerika niet langer een soort politieagent van de wereld zijn, maar moet het eerst en vooral zijn eigen economische structurele crisis oplossen waarbij de hoge werkloosheid prioritair moet worden opgelost. In de jaren 1930 is enkel één staat in de wereld daarin geslaagd: nazi-Duitsland. In essentie was dit het werk van één man, van de Duitse econoom en bankier Hjalmar Schacht (1877-1970), een economisch genie (foto toegevoegd). Als president van de Reichsbank, die een lege doos was geworden, slaagde hij er in zijn eentje in vertrekkend van een vermogen van amper 125 miljoen RM in vier jaar tijd, van 1933 tot 1937, voor 7 miljard RM aan openbare werken en voor 12 miljard RM bewapening te financieren zonder dat de Duitse staatsschuld steeg. Dit absolute unicum in de economische geschiedenis werd enkel mogelijk door in een protectionistisch totalitair systeem de investeringen te financieren met "quasi money", zeg maar met het Monopoly-geld dat de Öffa en Meso wisselbrieven waren.

Veel wijst erop dat Trump in een sterk protectionistisch Amerika een soortgelijke weg zal moeten opgaan als hij zijn economisch project wil laten slagen. Uiteraard zal hij niet langer werken met Monopoly-geld, wel met "quantitative easening" waarbij de waarde van de dollar zal dalen.

Het is verre van ondenkbaar dat Trump in zijn opzet zal mislukken al zal daarvoor veel meer geld vereist zijn dan de 1000 miljard dollar die hij nu voor ogen heeft. De Trump administratie kan dus een uitweg uit de crisis van het kapitalisme vinden door een soortgelijke oplossing te volgen als die van Hjalmar Schecht midden de jaren 1930. 

Gesteld dat Trump in zijn protectionistische opzet slaagt, zal de wereld daarvan beter worden? Hier is het antwoord duidelijk NEEN. Om te slagen moet TRUMP allerlei maatregelen treffen waarvan de wereld NIET beter wordt. Zo zal er geen ruimte meer zijn om de klimaatakkoorden van Parijs te honoreren, zal hij de overige NATO-landen moeten dwingen tot een verdubbeling van hun militaire uitgaven, zal de Europese export naar de VS zwaar belemmerd worden, etc. Voorts heeft Trump al laten uitschijnen dat hij geen bezwaar heeft bij de uitlevering van Gulen aan Erdogan. Dit impliceert dat na het verslagen van IS, in samenwerking met Rusland en Assad het bedje wordt gespreid voor een Turks-Koerdische oorlog, zeker nadat de Koerden een grondgebied onder controle krijgen dat 2,4 keer groter is dan voorheen. Of nog, mocht Trump in zijn opzet slagen op binnenlands gebied de crisis te overwinnen, di ten koste van de rest van de wereld zal gaan, inzonder van het verdeelde Europa.

[Zelf heb ik mij teruggetrokken uit de publieke wereld en had ik, als aangekondigd in DIW geen zin meer om ooit nog met mijn smoel op TV te komen. Maar de situatie van de wereldpoltiek is door dekomst van Trump zozeer verstoord dat ik niet kan blijven zwijgen in mijn ivoren toren. N.a.v. mijn artikel over de bedreiging van de petrodollar – zie artikel hieronder – kreeg ik een uinodiging om te komen spreken in de uitzending van Bart Schols van gisteren. Helaas las ik de uitnodiging toen de uitzending al voorbij was. Op een andere uitnodiging van Christophe de Borsu voor a.s. zondag ga ik dus WEL in (op Bel RTL om 11h30. Hopelkijk neemt iemand – Isai Symens bv – het op).] 4

WO III PLOTS VERDER WEG MET TRUMP DAN MET CLINTON

De grootste uitdaging waarvoor Clinton en haar kliek stonden was de verwerping van de petrodollar in de oliehandel tussen Rusland en China (lees het artikel onder "IMPORTANT – IT's TIME TO SPECULATE"). Binnen het militair-inustrieel complex is de petrodollar, als referentiemunt in een onzekere wereld, voor de militaire tak van het complex heilig, te heilig om de prijs van de dollar te laten afhangen van de corrupte prinsen van de Arabische landen. Telkens er sprake was van staten die plannen hadden de petrodollar te laten varen stond de militaire tak van het militair-industrieel complex in de States klaar met een nieuwe voor de rest volslagen nodeloze oorlog.

Men denke aan de plannen van Saddam Hussein om de Iraakse petroleum niet langer tegen dollars te ruilen. Onmiddellijk pakten Bush jr, Dick Cheney en Rumsfeld (geholpen door de Britse socialistische blaas Tony Blair) klaar met het verhaal dat Hussein de vrje wereld bedreigde met massavernietigibgswapens (die trouwens nergens gevonden werden). Die leugen volstond om een tweede Golfoorlog te ontketenen – een oorlog waarvoor de Veiligheidsraad geen fiat gaf. De oorlog moest nog beginnen toen de contracten voor de wederopbouw door Halliburon (waar Cheney jaren CEO was) al getekend waren.

Of denk aan wat er in Libië gebeurde met kolonel Khadaffi toen hij zijn ruwe aardolie niet langer tegen dollars betaalbaar stelde.

Het grootste nakende probleem voor de Clinton administratie was het akkoord tussen Rusland en China om de petrodollar uit te schakelen. Al maanden was de politieke kliek van Obama en Clinton in de weer om de Koude Oorlog weer van onder de zoden te halen. De machtswellustelingen in het militair industrieel complex planden al een gewapend conflict met Rusland. De annexatie van de Krim zou daarbij uitvergroot worden om het gewapend conflict met Rusland verkoopbaar te maken.

Met Trump als president moeten de militaire adviseurs hun strategie wijzigen, want Trump hunkert naar de steun van Poetin. Ik geef grif toe dat ik Trump een fascistoïde racist vind, iemand met een onvoorstelbaar gehalte aan zelfbewondering. [Zelf heb ik Trump in betere tijden leren kennen als een keiharde onderhandelaar, toen de financiële groep waarvan ik deel uitmaakte een (sterk verlieslatend hotel centrum New York, (met >200 kamers) verkocht aan de Trump groep]

Van Trump weten we dat hij zijn administratie vooral zal volstouwen met zakenlui, niet met militaire lobbyisten. De militaire vleugel van het militair-industrieel complex zal niet langer doorslaggevend zijn als onder Obama-Clinton. In die zin is Trump een veel kleiner gevaar voor de wereldvrede dan Hillary Clinton. Bovendien heeft Trump laten verstaan in het conflict met IS de zijde van Assad te kiezen. Hierdoor zal de mestvaalt in Syrië veel rapper opgelost geraken dan met Hillary het geval was. De verkiezing van Trump tot 45ste Amerikaanse president heeft dus een paar positieve kanten die door de Europese pers al te vaak worden genegeerd.

14